Jongerendebat Klimaatmarkt 2026 - Yuverta Dordrecht

Tijdens de Klimaatmarkt 2026 bij Yuverta Dordrecht gingen zes jongeren met elkaar in debat over drie grote maatschappelijke vraagstukken: welzijn (SDG 3), voedsel (SDG 2) en klimaatactie (SDG 13).

De deelnemers vertegenwoordigden gezamenlijk bijna 150 studenten uit Dordrecht, Zwijndrecht, Papendrecht, Sliedrecht en Rotterdam en brachten de inzichten van hun klasgenoten mee naar het debat.

De jongeren vertegenwoordigden de volgende opleidingen:

• Hamza en Adnan vertegenwoordigden hun klas van Da Vinci College Dordrecht Leerpark, opleiding Business Administration.
• Paris en Amy vertegenwoordigden hun klas van Albeda Rotterdam, opleiding Music Production.
• Esther vertegenwoordigde haar klas van Grafisch lyceum rotterdam Mediavormgever.
• Denzil Miggins vertegenwoordigde zijn klas van de Hogeschool Rotterdam, opleiding International Business.

Vanuit hun verschillende achtergronden en ervaringen discussieerden zij over toegankelijkheid van zorg, voedselverspilling, klimaatverandering en de rol van overheid, bedrijven en burgers. Ondanks hun verschillende perspectieven bleek er een opvallende rode draad te zijn: de wens voor een samenleving waarin iedereen gelijke kansen krijgt en waarin duurzame keuzes voor iedereen bereikbaar worden gemaakt.

Thema 1: Welzijn en Gezondheid (SDG 3)

Wat signaleerden de jongeren? De jongeren ervaren dat niet iedereen gelijk wordt behandeld binnen de zorg. Zij noemden onder andere:

• Vooroordelen tegenover jongeren.
• Vooroordelen tegenover vrouwen.
• Leeftijdsdiscriminatie richting zowel jongeren als ouderen.
• Te weinig tijd tijdens consulten.
• Zorg die gericht lijkt op snelheid in plaats van aandacht.
• Mentale hulpverlening met extreem lange wachttijden.
• Te veel bureaucratie voordat hulp beschikbaar komt.
• Onvoldoende begrip van de uitdagingen waarmee jongeren dagelijks te maken hebben.

Meerdere jongeren gaven aan dat zij het gevoel hebben dat volwassenen jongeren regelmatig wegzetten als "lui" of "overgevoelig", waardoor signalen niet serieus worden genomen.

Hoe zouden zij dit willen oplossen?

De jongeren pleitten voor:

• Meer aandacht voor luisteren binnen de zorg.
• Training van zorgprofessionals rondom vooroordelen.
• Meer investeringen in mentale gezondheidszorg.
• Kortere wachtlijsten.
• Minder administratieve drempels.
• Meer contact tussen generaties.
• Meer begrip voor de leefwereld van jongeren.

Kernboodschap

"Goede zorg begint met serieus genomen worden."

Thema 2: Voedsel en Voedselverspilling (SDG 2)

Wat signaleerden de jongeren?

De jongeren waren het erover eens dat veel voedselverspilling ontstaat door schoonheidsidealen.

Volgens hen worden enorme hoeveelheden groenten en fruit afgekeurd omdat ze niet voldoen aan het perfecte plaatje dat supermarkten en reclames voorschotelen.

Zij constateerden:

• Onrealistische marketing rondom voedsel.
• Voedsel dat wordt weggegooid terwijl het nog prima eetbaar is.
• Onvoldoende kennis bij consumenten over waar voedsel vandaan komt.
• Weinig bewustzijn van de hoeveelheid werk die nodig is om voedsel te produceren.

Hoe zouden zij dit willen oplossen?

De jongeren kwamen met verschillende oplossingen:

• Meer voedselonderwijs op scholen.
• Speciale "tweedekansschappen" voor afwijkende groente en fruit.
• Strengere regels voor misleidende voedselmarketing.
• Financiële prikkels voor bedrijven om minder weg te gooien.
• Mensen stimuleren om zelf voedsel te verbouwen.

Denzil benadrukte dat mensen veel meer respect krijgen voor voedsel wanneer zij het zelf verbouwen.

Kernboodschap:

"Voedsel hoeft niet perfect te zijn om waardevol te zijn."

Thema 3: Klimaatactie (SDG 13)

Wat signaleerden de jongeren?

Klimaatactie bleek voor veel jongeren dagelijks voelbaar.

Vooral mobiliteit kwam veelvuldig terug in het debat.

De jongeren gaven aan dat:

• Openbaar vervoer te duur is.
• Studenten onvoldoende gebruik kunnen maken van het OV door spitsbeperkingen.
• Hogere OV-prijzen mensen terug de auto in duwen.
• Individuele inspanningen weinig effect lijken te hebben wanneer overheden onvoldoende meebewegen.

Paris en Amy benadrukten dat veel jongeren afhankelijk zijn van het openbaar vervoer om naar school te gaan, terwijl de kosten blijven stijgen.

Daarnaast werden genoemd:

• Te veel uitstoot door consumptiepatronen.
• Te veel gebruik van plastic verpakkingen.
• Onvoldoende vergroening van steden.
• Te weinig inzet op nieuwe klimaatinnovaties.

Hoe zouden zij dit willen oplossen?

De jongeren noemden onder meer:

• Goedkoper openbaar vervoer.
• Meer vergroening in steden.
• Bomen op daken.
• Meer bomen en groen in woonwijken.
• Innovatieve CO₂-afvangtechnologie toegankelijk maken.
• Minder consumptie van dierlijke producten.
• Vervanging van plastic door materialen zoals bamboe en metaal.
• Meer sturing vanuit de overheid.

Kernboodschap

"Maak duurzame keuzes de gemakkelijkste keuzes."

Prioritering door de jongeren

Aan het einde van het debat vroegen we de jongeren de drie thema's te prioriteren. Dat begint bij het klimaat wat invloed heeft op voedsel en welzijn. En de jongeren gaven aan dat alles met elkaar verbonden is.

Daaruit ontstond uiteindelijk een top 6 van oplossingen:

Top 6 oplossingen volgens de jongeren

1. Zorg toegankelijk maken voor iedereen. Geen vooroordelen, meer aandacht en kortere wachtlijsten.

2. Mentale gezondheid van jongeren versterken. Meer budget, minder bureaucratie en snellere hulp.

3. Openbaar vervoer betaalbaar maken. Een reëel alternatief voor de auto creëren.

4. Voedselverspilling tegengaan. Onderwijs, tweedekansproducten en strengere regelgeving.

5. Meer vergroening van steden. Groene daken, bomen en natuurlijke CO₂-opslag.

6. Structurele ongelijkheid aanpakken. Meer gelijke kansen en een eerlijkere verdeling van welvaart.

Wat zouden zij doen als zij het voor het zeggen hadden?

Paris zou inzetten op herverdeling van welvaart zodat iedereen toegang heeft tot basisvoorzieningen zoals zorg, voedsel en huisvesting. "Gelijkheid moet het uitgangspunt zijn."

Amy benadrukte het belang van toegankelijke duurzame keuzes en betaalbare mobiliteit voor jongeren. "Duurzame keuzes moeten voor iedereen haalbaar zijn."

Esther zou zeer vermogende mensen en miljardairs verplichten om een grotere bijdrage te leveren aan de klimaatopgave, zodat de lasten voor gewone burgers kunnen afnemen. "Laat de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen."

Adnan zou direct beginnen met vergroening. Zijn idee:

• Bomen op daken.
• Meer groen in wijken.
• Sterkere lokale gemeenschappen.

"Begin vandaag met vergroenen waar je woont."

Hamza benadrukte tijdens het debat vooral het belang van een goed belastingsysteem waarbij goede en gezonde keuzes lager worden belast en arme mensen vrijwel geen belasting hoeven te betalen. "Iedereen moet op een gezonde manier in zijn levensonderhoud kunnen voorzien."

Denzil zou mensen stimuleren om meer eigen voedsel te verbouwen. Volgens hem ontstaat hierdoor:

• Meer waardering voor voedsel.
• Minder verspilling.
• Meer duurzaamheid.
• Meer bewustzijn van natuurlijke systemen.

"Wie zelf voedsel verbouwt, gooit het niet zomaar weg."

Conclusie

Hoewel de jongeren verschillende achtergronden, opleidingen en ervaringen hebben, kwamen zij uiteindelijk uit op dezelfde kernboodschap.

Hun grootste wens is niet alleen een gezonder klimaat, betere zorg of minder voedselverspilling.

Hun grootste wens is gelijkheid. Want als iedereen gehoord wordt, wordt er beter voor de leefomgeving gezorgd waaruit oplossingen voor alle andere vraagstukken ook volgen. En dan leveren de andere vraagstukken ook oplossingen voor de leefomgeving. Alles hangt met elkaar samen en je kunt ze niet los van elkaar zien.

Voor deze groep jongeren uit de regio Dordrecht en Rotterdam vormt gelijkheid​ de basis voor alle andere oplossingen.